أبو علي سينا

ديباچه 66

النجاة من الغرق في بحر الضلالات

گمنام هم ياد آن هست ( برگ 2 ر ، ص 51 ترجمهء مينورسكى ) . أبو بشر متى گزارش بزرگ المفيودوروس جوان ( سدهء ) بران را به عربى درآورده وطبري از ان تعليقى نموده است . يوحناى نحوى ( نيمهء يكم سدهء ششم ) هم گزارشى بر ان دارد . گزارش إسكندر افروديسى بر ان به عربى در آمده نه به سريانى . ابن عدي آن را پس از اين از سريانى به عربى در آورده است . ابن نديم وقفطى از مترجم آن نامى نبرده‌اند ولى چلبى گفته است كه يحيى ابن بطريق درگذشتهء نزديك 835 م آن را از سريانى به عربى در آورد . اين ترجمه درينى - جامع استانبول به شمارهء 1179 هست وآن گزيده است . نسخه‌اى از ان به عربى به خط عبرى به شمارهء 378 در واتيكان هست . از گزيدهء حنين هم ياد كرده‌اند . فارابى را بر ان گزارشى تعليق وار هست وابن هيثم از ان گزين كرده وابن رشد هم آن را گزارش وگزين نموده است ( ديباچهء چاپ بدوي ) بنگريد به : سزگين 7 : 212 - استورى 2 : 446 - 449 - منزوى 392 تا 394 - دائرة المعارف اسلامى 1 : 758 - دانشنامهء إيران واسلام 1 : 19 - ابن نديم 311 - قفطى 41 و 164 - پترز 39 - هاملين 37 و 363 - بدوي در ترانسميسيون 80 . ثئوفرستوس نيز آثار علوي دارد كه در فهرست مشروح آصفيه ( 2 : 276 ) از يك نسخهء آن ودر فهرست رامپور ( 4 : 537 ) از سه نسخهء آن ياد شده است ، « رسالة ابن سينا في ذكر أسباب الرعد والبرق » بخشي از ان است ( سزگين 7 : 216 و 292 - مهدوى 26 ) ابن نديم ( ص 332 ) از ترجمهء ابن سوار ابن الخمار درگذشتهء 1017 م ياد مىكند وآن جز « الآثار المتخيلة في الجو الحادثة عن البخار المائي وهي الهالة والقوس والقضبان » اوست كه چندين نسخهء از آن مىشناسيم : مجلس 19 : 74 ش 4 / 6092 - آستان رضوى 10 : 121 و 162 دو تا - ملك 5 : 201 ش 26 / 829 - دانشگاه 7 / 7028 و 58 / 2401 راسپور 4 : 544 ش D 3443 برگ 10 پ تا 72 از سدهء 12 - فهرست مشروح آصفيه 2 : 278 - فيلمها 1 : 673 .